Эрцгерцог — версияларыны арасында башхалыкъла

г
r2.7.3) (робот къошду: ar:أرشيدوق; косметические изменения
г (r2.7.1) (робот къошду: nn:Erkehertug)
г (r2.7.3) (робот къошду: ar:أرشيدوق; косметические изменения)
[[FileФайл:Erzherzogshut.jpg|200px|thumb|Австрияны эрцгерцогларыны короналары]]
'''Эрцге́рцог''' ([[Немча тил|немчача]] — ''Erzherzog'') — къуру [[Габсбургла|Габсбургланы]] монарх юйлерини членлери хайырланнган титулду. [[Орта ёмюрле|Орта ёмюрлени]] эмда [[Джангы заман|джангы заманны]] эпохасындагъы [[Германия|Германияда]] эрцгерцог [[Герцог (титул)|герцогдан]] мийикди, алай а [[Курфюрст|курфюрст]] бла [[Король|королдан]] алашады. Бу титиул [[Германия|Германияда]] XIX ёмюрню аллына дери хайырланмагъан [[Уллу герцог|уллу герцог]] ([[Немча тил|немчача]] ''Großherzog'') титулгъа тенгирекди.
 
Эрцгерцог титул биринчи кере «Privilegium Maius» деген джалгъан документде тюбейди, бу документи австриячы герцог Рудольф IV (1358—1365), [[Сыйлы Рим империя|Сыйлы Рим империяны]] импеарторуну австриячы монархлагъа берилген хакъларын кёргюзген буйрукъ кибик кёргюзгенди. «Privilegium Maius» документде, империяны башха герцогларындан мийик этген, эрцгерцог титулну 1156 джыл император [[Фридрих I Барбаросса|Фридрих I Барбаросса]] киргизгенди деб джазылады. Рудольф IV джангы титулну киргизгенини чуруму [[1356 джылны Алтын булласы|1356 джылны Алтын булласында]] [[Карл IV (Сыйлы Рим империяны императору)|Карл IV]] императорну сайлагъан немча бийлени санларын азайтыб, аланы ичинден австриячы герцогну къоратыуу болгъанды.
 
Австрияны башчыларыны джангы титулун императорла къабыл этмегендиле, алай а герцог [[Эрнст (Австрияны герцогу)|Эрнстден]] (1406—1424) башлаб, австрияны башчылары бу титулну хайырланыб башлагъандыла. Биринчи кере эрцгерцог титулну Габсбургланы юйюнден император [[Фридрих III (Сыйлы Рим империяны императору)|Фридрих III]] къабыл этгенди. 1458 джыл бу титулну кесини кичи къарнашына [[Альбрехт VI (Австрияны эрцгерцогу)|Альбрехт VI-гъа]] бергенди, 1477 джылда уа [[Сигизмунд (Австрияны эрцгерцогу)|Сигизмунд Тирольчугъа]] берилгенди. 1482 джылдан сора эрцгерцог титулну Фридрих III джашы, [[Максимилиан I (Сыйлы Рим империяны императору)|Максимилиан I]] император болгъунчу хайырланнганды.
 
XVI ёмюрден башлаб эрцгерцог титул къуру Австрияны монархыны титулу болуб къалмай Габсбургланы династиясыны бютеу келечилери бла да хайырланнганды. Аны магъанасы, Европаны башха король юйлеринде [[Принц|принц]] неда [[Бий|бий]] титулланы магъанасына келишиб башлагъанды. Бу адет [[Австрия империя]] (1804—1867) бла [[Австрия-Маджар империя]]ны (1867—1918) заманларындада къалгъанды.
 
Австрияда монархияны къоратылыуу бла ([[1918]]) титулла къурутулгъандыла, [[Австрия|Австрия Республикада]] эрцгерцог титул бла хайырланыу законнга къаршчыды, алай а тышында джашагъа Габсбургланы туудукълары бу титул бла бусагъатдада хайырланадыла.
 
== Джибериуле ==
* [http://www.etymonline.com/index.php?search=archduke&searchmode=none EtymologyOnLine]
 
[[Категория:Тарих]]
[[Категория:Титулла]]
 
[[ar:أرشيدوق]]
[[be:Эрцгерцаг]]
[[bg:Ерцхерцог]]
6520

правок