Кърым — версияларыны арасында башхалыкъла

405 байт добавлено ,  5 лет назад
Тюрлендириуню ачыкълауу джокъду
г (→‎Тарихи: кетериу)
[[Файл:Map_of_Ukraine_political_simple_Oblast_Krim.png|thumb|250px|right|Кърым [[Украина]]ны картасында]]
[[Файл:Etnics.svg|thumb|250px|right|Кърым татарлыланы районла бла шахарлада процентлери (2001)]]
'''Кърым''' неда '''Кърым джарымайрымкан''' ({{lang-crh|Qırım, Qırım yarımadası, Къырым, Къырым ярымадасы}}, {{lang-ru|Крым, Крымский полуостров}}, {{lang-uk|Крим, Кримський півострів}})  — [[УкраинаКъара тенгиз]]ныни къыбыласындашималында, [[Къара тенгиз|Къара]] эмда [[Азау тенгиз]]ле бла джууулгъан [[территория]]ды. [[Джарымайрымкан]]да  — [[Кърым Автоном Республика]] бла [[Севастополь]] орналыбдыла. [[1441]]-[[1783 джыл]] джылладалада [[джарымайрымкан]] энчи [[кърал]]ны  — [[Кърым ханлыкъ]]ны аралыгъы болгъанды.
 
* Майданы  — 26 100 км².
* Адам саны  — 1 973 185 адам, аланы ичинде: 58,32 % [[оруслула|оруслу]], 24,32 % [[украинлиле|украинли]], 12,1 % [[кърым татарлыла|кърым татарлы]].
* [[Ара шахар]]ы  — Акъмежгит ([[Симферополь]]).
* Башха уллу [[шахар]]ла  — Акъджар ([[Севастополь]]), [[Ялта]].
 
== Тарихи ==
 
* [[1475-]]—[[1774 джыл]] джылладалада [[Тюрк]]ню бийлигинде болгъанды.
* [[1783 джыл]]да [[Россия империя]] аннексия этгенди.
* [[1917]]-[[1920 джыл]]лада Граждан къазауатны заманында «акъ» бла «къызыл» [[правительство]]ла талай кере бири-бирин ауушдургъандыла.
* [[1921 джыл]]да Кърым Автоном Совет Социалист Республика баямланнганды ([[РСФСР]]-ни къурамында).
* [[1942]]-[[1944 джыл]] джылладалада [[Германия]] бла оккупация.
* [[1944 джыл]] (18-чи май)  — [[кърым татарлыла]]ны депортациясы (аланы ызындан (26-чы июнда): къырм [[эрменлиле]]ни, [[болгарлыла]]ны эмда [[грекле]]ни).
* [[1954 джыл]]  — Кърым область РСФСР-ден УССР-ге берилгенди.
* [[1987 джыл]]  — кърым татарлыла джарымайрымкангъа къайтыб башлагъандыла.
* [[1991 джыл]]  — бютеукърым референдумну эсеби бла Кърым область [[Кърым Автоном Республика]] болгъанды.
* [[2014 джыл]] — бютеукърым референдумну эсеби бла Кърым Автоном Республика бла Севастополь шахар Россия Федерацияны къурамына киргендиле, ''Кърым Республика'' бла ''федерал магъанлы Севастополь шахар'' къуралгъандыла.
 
 
{{викигёзен|Crimea}}
{{stub|}}